تحولات افغانستان؛ ۸ بهمن ۱۴۰۴

۱- قندهار:
در ۲۹ دی ماه، مسلحین طالبان و مرزبانان پاکستانی در مرز شهرستان معروف در استان قندهار درگیر و برای دقایقی به تبادل آتش پرداختند. این درگیری به دلیل ممانعت طالبان از نصب سیم خاردار توسط نیروهای پاکستانی در مناطق صفر مرزی رخ داده است.

۲- کابل:
در ۲۹ دی ماه، منابع محلی در شهر کابل از شنیده شدن صدای یک انفجار سنگین در منطقه شهرنو واقع در مرکز شهر کابل، پایتخت افغانستان خبر دادند. این انفجار در هتل و رستوران چینی‌ها در این منطقه رخ داده و موجب جان باختن یک چینی و شش شهروند افغانستانی و زخمی شدن ۱۴ نفر غیرنظامی از جمله چند کودک و زن شده است. گروه تروریستی داعش با نشر بیانیه‌ای مسئولیت این حمله را به عهده گرفته است و آنرا پاسخی به خشونت دولت چین علیه اویغورها خوانده است.

بیشتر بخوانید: حمله تروریستی در منطقه شهرنو کابل؛ چینی‌ها هدف داعش شدند

۳- بانک جهانی اعلام کرد که هند در دسامبر ۲۰۲۵ با سهم ۶۱.۲ درصدی، بزرگ‌ترین مقصد صادرات افغانستان بوده است. این در حالی است که مجموع صادرات افغانستان به دلیل توقف تجارت با پاکستان در این ماه، نسبت به ماه نوامبر ۲۵ درصد کاهش یافت و به ۱۶۲ میلیون دلار رسید. واردات افغانستان در دسامبر نیز به ۱.۲ میلیارد دلار رسید که نسبت به ماه قبل ۵ درصد افزایش داشته است.

۴- دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در ادامه انتقادهایش از خروج نیروهای این کشور از افغانستان، در یک نشست خبری در کاخ سفید بار دیگر از دولت پیشین آمریکا انتقاد کرده و گفت که این کشور نباید پایگاه بگرام را ترک می‌کرد. ترامپ در این نشست، خروج از افغانستان و کشته‌شدن ۱۳ سرباز آمریکایی در انفجار فرودگاه کابل را «ضعیف‌ترین نقطه در تاریخ آمریکا» خواند و تاکید کرد که اگر او رئیس جمهور باقی مانده بود داعش هیچ کاری علیه آمریکا نمی‌کرد.

۵- در ۱۸ دی ماه، جبهه آزادی افغانستان، از گروه‌های مسلح مخالف طالبان، مدعی شد که در جریان حمله‌ای به یک ایست بازرسی طالبان در نزدیکی فرماندهی پلیس شهرستان سروبی استان کابل، دو نفر از نیروهای این گروه کشته و یک تن دیگر زخمی شده است. پیش‌تر نیز این گروه مسئولیت حملاتی علیه نیروهای طالبان در استان‌های مختلف افغانستان را برعهده گرفته بود.

۶- در ۷ بهمن ماه، در پی افزایش تهدیدات و فشارهای خارجی غرب علیه ایران، علمای شیعه و سنی شمال افغانستان در یک گردهمایی بزرگ در شهر مزارشریف با نظام جمهوری اسلامی ایران اعلام همبستگی کردند. این گردهمایی در محل کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در مزارشریف برگزار شد و با حضور نمایندگان برجسته علمای دینی و شهروندان از سراسر شمال افغانستان برگزار شد. در این مراسم، علمای دینی بر ضرورت اتحاد مسلمین در برابر چالش‌های جهانی و منطقه‌ای تأکید کردند. پیام اصلی این گردهمایی، تاکید بر حفظ امنیت و ثبات منطقه‌ای و محکومیت هرگونه تلاش برای بر هم زدن وحدت مسلمانان بود. علمای حاضر در مراسم از جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک رکن اساسی در دفاع از حقوق مسلمانان در سطح جهانی یاد کردند.

۷- رسانه‌های ازبکستان گزارش داده‌اند که این کشور در چارچوب تقویت گفت‌وگوی نظامی-سیاسی در منطقه، احتمال همکاری با حکومت طالبان در حوزه‌های نظامی-فنی را به‌صورت جدی در دستور کار قرار داده است. بر اساس این گزارش‌ها، این موضوع در پیش‌نویس فرمان ریاست‌جمهوری ازبکستان و در راستای اجرای راهبرد ۲۰۳۰ این کشور برجسته شده و به‌عنوان بخشی از رویکرد بلندمدت تاشکند در حوزه امنیت منطقه‌ای مورد توجه قرار گرفته است. در این اسناد تأکید شده که ازبکستان تقویت اعتماد میان کشورهای آسیای مرکزی را از طریق گفت‌وگوی منظم و مستمر با همسایگان دنبال می‌کند و افغانستان را یکی از محورهای مهم همکاری‌های دفاعی آینده خود می‌داند؛ رویکردی که در چارچوب تحولات امنیتی منطقه، اهمیت تعاملات نظامی و فنی میان کشورهای همجوار را برای تاشکند افزایش داده است.

۸- در ۸ بهمن ماه، ژنرال احمد شریف چودهری، سخنگوی ارتش پاکستان اعلام کرد که ۲۵۰۰ تروریست از سوریه به افغانستان منتقل شده‌اند. وی در مقر فرماندهی ارتش در راولپندی تأکید کرد که اطلاعات موثقی در این زمینه وجود دارد و حتی یک نفر از این افراد پاکستانی نیستند. چودهری همچنین با اشاره به خروج نزدیک به دو میلیون مهاجر افغانستانی تاکنون گفت که در سال گذشته بیش از ۷۵ هزار عملیات ضدتروریستی در پاکستان انجام شده است.

۹- در ۶ بهمن ماه، نیویورک تایمز گزارش داد مذاکرات محرمانه میان آمریکا و طالبان به‌دلیل اختلاف بر سر تعداد و هویت زندانیان متوقف شده است. طالبان می‌گویند تنها دو زندانی آمریکایی در اختیار دارند و خواستار آزادی آن‌ها در کنار تعیین تکلیف «محمد رحیم» زندانی افغان در گوانتانامو هستند. در مقابل، آمریکا تأکید دارد دست‌کم سه شهروند این کشور، از جمله «شاه محمود حبیبی»، همچنان در بازداشت طالبان‌اند و باید آزاد شوند. مقام‌های طالبان بازداشت افراد برای معامله را رد کرده و از حل‌وفصل موضوع و گسترش روابط با واشنگتن سخن گفته‌اند.

۱۰- در ۷ بهمن ماه، ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، با تأیید بازداشت یک تبعه آمریکایی دیگر، اعلام کرد مذاکرات با آمریکا برای تبادل زندانیان جریان دارد، اما تأکید کرد که آزادی زندانیان باید دوجانبه باشد. پیش‌تر نیویورک تایمز گزارش داده بود مذاکرات محرمانه میان آمریکا و طالبان به دلیل اختلافات، به‌ویژه بر سر تعداد و هویت زندانیانی که باید آزاد شوند، به بن‌بست رسیده است.