نگاهی به اقدامات دو سال اخیر انصارالله؛ پیروزی یا شکست؟

جنگ فلسطین برای انقلابیون یمن فرصتی بود تا جامه عمل به شعارهای سید حسین بدرالدین الحوثی، رهبر شهید خود بپوشانند و قابلیت‌های نظامی خود را در مقابل دشمنان اصلی خود یعنی رژیم صهیونیستی و آمریکا به میدان آورده و محک بزنند. درگیری در جبهه یمن علیرغم فراز و نشیب های گوناگون و تلفات و هزینه‌های سنگین سیاسی و اقتصادی برای یمنی‌ها، پر از موفقیت هایی بود که نشان داد این کشور مهم در یک نبرد منطقه‌ای نیز حرف‌های زیادی برای گفتن دارند و در صورت ضرورت اقدامات سختی می‌توانند علیه اسرائیل، آمریکا و اروپا انجام دهند.

برای بررسی بهتر، باید نگاهی به تحولات دو سال اخیر یمن و همچنین تهدیدات و فرصت های موجود بیندازیم تا بتوانیم نتایج دو سال جنگ را بررسی کرده و وقایع احتمالی در روزهای آینده را تحلیل کنیم.

نتایج دو سال درگیری نظامی:
یکی از خسارات بزرگی که انصارالله و دولت یمن در این جنگ متحمل شدند شهادت احمد الرهوی، نخست وزیر و نیمی از اعضای کابینه دولت نجات، سرلشکر محمد الغماری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، سرلشکر زکریا حجر و جمعی از فرماندهان نظامی در حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا بود که هر کدام از آنها به نوعی در ساخت، توسعه و مدیریت زیرساخت‌های دولتی و نظامی یمن بسیار تأثیرگذار بودند‌. اما این مسئله هیچگاه موجب توقف عملیات نظامی یمنی‌ها در دریا و هوا نشد و نیروهای مسلح آنها با اجرای ۱۸۳۵ عملیات نظامی موشکی، پهپادی و دریایی توانستند ۲۲۸ کشتی را مورد حمله و ۲۲ فروند پهپاد MQ-9 و سه فروند جنگنده اف ۱۸ آمریکایی را منهدم کنند‌. آنها در فلسطین اشغالی نیز ضربات مهمی را به رژیم صهیونیستی وارد کردند و علاوه بر اعمال محاصره دریایی، بارها فعالیت هوایی فرودگاه های صهیونیستی را با اختلال و توقف مواجه کردند که خسارات مالی سنگینی را برای آنها به بار آورد. خسارات کلی جنگ برای رژیم صهیونیستی طبق آمار سرلشکر امیر برعام، مدیر کل وزارت جنگ این رژیم بیش از ۶۰ میلیارد دلار بوده است که بخش قابل توجهی از این رقم ناشی از اقدامات یمنی‌ها بوده است. همچنین به گفته گیدئون گولبر، مدیر اجرایی بندر ایلات ضرر تعطیلی ۱۹ ماهه این بندر، ماهانه ۱.۱۸ میلیون دلار برآورد شده است. دانشکده واتسون، از منابع معتبر روابط بین‌الملل آمریکا نیز در گزارشی هزینه عملیات ارتش این کشور در جبهه یمن را بیش از ۴.۹ میلیارد دلار عنوان کرده است که این مقدار از هزینه انگلیسی‌ها مجزا است.

از این منظر برتری یمن بر رژیم صهیونیستی و آمریکا و انگلیس کاملا ملموس است. البته این برتری به دلایل محتلفی از جمله: سیطره انصارالله بر نیمه غربی یمن، فاصله زیاد فلسطین اشغالی از یمن و عدم استفاده آمریکا از خاک کشورهای عربی برای اجرای حملات هوایی به یمن و اعزام ناوگان های دریایی برای اجرای این عملیات و همچنین تاکتیک های نظامی موثر یمنی‌ها در استفاده از تسلیحات «ارزان، کوچک و ساده» است که محدودیت‌هایی را برای طرف مقابل و راهکارهای موثری را برای یمنی‌ها در جنگ فراهم می‌کرد. بنابراین انصارالله علیرغم از کار افتادن فرودگاه صنعا و خساراتی که در نیروگاه‌های برق و بنادر سه گانه استان الحدیده دریافت کرد، توانست قوام تشکیلات عملیاتی خود را حفظ کرده و با ضربات متقابل دشمن را وادار به عقب نشینی از آب‌های یمن و همچنین اعمال محاصره دریایی و اختلال هوایی بر فلسطین اشغالی کند.

بیشتر بخوانید:
توافق آتش بس آمریکا و یمن
توافق یا شکست؟ آمریکا از حمله به یمن چه چیزی به دست آورد؟

تهدیدات امنیتی:
اما انصارالله در بحث مسائل امنیتی و جبهه داخلی یمن با چالش های جدیدی روبروست که باید برای آن تدابیر و طرح‌های جدیدی را در دستور کار قرار دهد.

در جبهه داخلی، شورای انتقالی جنوب قدرت خود را از دست داده و دولت مستعفی با یکپارچه کردن جناح های مختلف و کسب بیشتر حمایت‌های آمریکا و اروپا درصدد است تا پس از شکست مذاکرات سیاسی سعودی‌ها با انصارالله، اقدامات جدیدی را در آینده علیه محورهای صنعا و الحدیده انجام دهد.

از سویی دیگر، حجم فعالیت هسته های جاسوسی در صنعا و هسته های تروریستی در استان البیضا و مناطق دیگر افزایش یافته و به نظر می‌رسد که نهادهای امنیتی عربی و آمریکایی کارگروه‌های مشترکی را برای این منظور ایجاد کرده‌اند. هسته های جاسوسی تلاش زیادی برای کشف محل استقرار، جلسات و رفت و آمد سید عبدالملک الحوثی، رهبر انقلاب یمن و فرماندهان ارشد نیروهای مسلح یمن و سازمان اطلاعات انصارالله دارند و تاکنون چند شبکه با نفوذ بالا در این رابطه کشف و بازداشت شده‌اند. بر این اساس، ساختار ارتباطات سازمانی و امنیتی یمنی‌ها نیازمند طراحی و برنامه جدیدی است که دست عوامل جاسوس را از تدارک ترورهای موثر قطع کند. همزمان با این تهدیدات، جوخه های ترور در البیضا همچنان مشغول ترور شخصیت‌های معتدل و موثر در حفظ وحدت مذهبی مثل محمد رزق هادی، شیخ حزام العجی منصوری و محسن احمد حاتم و… در یمن هستند. مناطق رداع، القیفه، الزاهر، مکیراس و الصومعه در اطراف استان البیضا به واسطه حضور تکفیری‌ها، یکی از مستعدترین مناطق یمن برای ایجاد ناامنی و حملات تروریستی تکفیری هاست. البته اکثر قبایل البیضا همپیمان انصارالله هستند و سقوط و نفوذ دوباره تکفیری‌ها به این مناطق به آسانی گذشته انجام نخواهد شد.

فشار مالی و تشدید محاصره بر یمن:
کشور یمن در سال ۲۰۲۵ میلادی فشارهای اقتصادی زیادی را از جانب جنگ ارزی، کاهش قیمت نفت، افزایش قیمت طلای جهانی، تحریم های افراد و تجار مرتبط با یمن در عراق و لبنان، بازسازی نیروگاه‌های برق و بنادر پس از حملات رژیم صهیونیستی و… تحمل کرد و می‌توان گفت که سال ۲۰۲۵ در یک دهه گذشته بدترین سال از لحاظ اقتصادی بوده است.‌ البته دولت مستعفی توان و آستانه تحمل لازم برای اداره مناطق تحت کنترل خود را نداشت و مشکلات معیشتی ناشی از افزایش قیمت ارز و کالاهای اساسی در استان‌های اشغالی موجب تظاهرات و تجمعات مداوم مردم شده بود. این مشکل پس از کنار زدن شورای انتقالی جنوب از قدرت نیز رفع نشده و سعودی‌ها به دولت مستعفی قول ارائه یک بسته ۱.۹ میلیارد دلاری را داده‌اند تا دولت شائع الزندانی بتواند مناطق اشغالی را اداره کند.

بیشتر بخوانید:
تشکیل کابینه جدید دولت مستعفی به ریاست شائع الزندانی
تحولات یک ماه اخیر جبهه یمن؛ تغییر ساختار نظامی-امنیتی دولت مستعفی بعد از انحلال شورای انتقالی جنوب + نقشه میدانی

جنگ منطقه‌ای و نقش مورد انتظار از یمن:
در حالی که جایگاه مقاومت فلسطین و حزب الله لبنان با دو سال نبرد سنگین و تغییرات مهمی مانند سقوط دولت بشار اسد در سوریه از لحاظ سیاسی و پشتیبانی تضعیف شده است، آمریکا در حال لشکرکشی بی‌سابقه‌ای به منطقه غرب آسیاست و سیل ارسال تجهیزات نظامی از آمریکا و اروپا به پایگاه‌های آنها در منطقه شامل کشورهای عربی و قبرس و نقاط دیگر ادامه دارد. ناوگان دریایی آنها شامل ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و دیگر ناوهای آمریکایی نیز در دریاهای عرب و مدیترانه مستقر شده و آماده انجام عملیات های هوایی و پدافندی هستند. در چنین وضعیتی، اگر مذاکرات جاری در عمان شکست بخورد، یمن باید آمادگی اجرای عملیات دریایی در دریاهای سرخ و عرب، اجرای حملات موشکی و پهپادی علیه اهداف رژیم صهیونیستی در فلسطین اشغالی و همچنین حمله به پایگاه های آمریکا در کشورهای عربی را داشته باشد. همچنین اگر کشورهای عربی نیز قصد دخالت در درگیری را داشته باشند، احتمال اقدام آنها علیه ایران کم است و به احتمال زیاد با مشارکت نیروهای تحت امر دولت مستعفی علیه دولت صنعا وارد درگیری هوایی و زمینی خواهند شد. یمنی‌ها برای این منظور و برای پیشگیری از تهاجم به ساحل غربی یمن، بیش از یک میلیون و صد هزار نفر از مردم را در دوره های مختلف نظامی آموزش داده‌اند و برای درگیری زمینی آمادگی زیادی دارند اما این سطح از درگیری موجب کاهش تمرکز آنها بر جنگ منطقه‌ای و اعمال محاصره علیه رژیم صهیونیستی خواهد شد.

در مجموع نیروهای مسلح یمن طی دو سال گذشته در دورهای مختلف درگیری با رژیم صهیونیستی و آمریکا تا حد زیادی موفق عمل کرده و ضربات سختی را به آنها وارد کرده‌اند، اما این ضربات تنها در صورتی می‌تواند بر دشمن موثر واقع شود که در کنار مجموعه‌ای از اقدامات در منطقه غرب آسیا به اجرا درآید. به عنوان مثال اعمال محاصره دریایی در تنگه باب المندب باید با اقداماتی نظیر محدودیت بر فعالیت کشتی‌های اروپایی و حتی آمریکایی در تنگه هرمز و اقیانوس هند همراه شود تا محاصره و فشار شدیدی بر صهیونیست‌ها وارد شود. البته آمریکا از طریق کشورهای عربی برای این سناریو آمادگی‌های لازم را فراهم کرده است و صهیونیست‌ها نیز مقوله هزینه و خسارت در جنگ را یک مسئله طبیعی می‌دانند و میزان آن را در سطوح مختلفی در محاسبات خود برآورد کرده‌اند. به عنوان مثال پس از اعمال محاصره دریایی یمن علیه کشتیرانی شرکت‌های اسرائیلی دیدیم که کشورهای عربی و اسلامی منطقه مرزهای زمینی خود را به روی صهیونیست‌ها باز کردند و با کریدورهای زمینی و هوایی اثرات محاصره دریایی یمنی‌ها را کمرنگ کردند. بنابراین اقدامات یمن در جنگ آینده را باید به مثابه یک ابزار در میدان یا یک امتیاز در مذاکرات دید، اما اگر بخواهیم اهداف این اقدامات را ارتقا بدهیم باید آنها را مکمل یک اقدام دیگر و یا بخشی از عملیات ترکیبی طراحی کنیم تا نتایج اثربخش و دلخواهی داشته باشند.

رهبران انصارالله در حال حاضر با استقامت و اتخاذ صحیح سیاست‌های منطقه‌ای خود و ایجاد شکاف بین ائتلاف سعودی-اماراتی، از تجزیه یمن و انداختن این کشور به دامن آمریکا و رژیم صهیونیستی جلوگیری کردند. همین موضوع سبب شده تا محبوبیت آنها در جهان اسلام افزایش یابد و انگیزه مردم یمن برای همراهی با آنها بیشتر شود. اما مسیر انقلاب آنها همچنان با تهدید مخالفین داخلی (دولت مستعفی) مواجه است و دیر یا زود آنها را دوباره وارد نبرد داخلی خواهد کرد؛ چراکه این دولت مزدور تحت حمایت مالی و نظامی عربستان سعودی قرار دارد و در این راستا رزمایش‌ها و تدارکات زیادی برای آنها دیده شده است. با این حال، اولویت فرماندهی محور مقاومت بر نبرد منطقه‌ای متمرکز شده و درصدد حل مشکلات ناشی از جنگ فلسطین است. تلاش سیاستمداران ایرانی در رایزنی‌ها با مقامات سعودی و نمایندگان سازمان ملل متحد نیز همواره بر این بوده که در گرماگرم این جنگ گسترده، از شروع دوباره درگیری در داخل یمن جلوگیری کنند. ترسیم نقشه راه برای مذاکرات صلح، ترتیب ارسال کمک‌های بشردوستانه و راهکارهای اقتصادی، تبادل اسرا و… همه از برنامه‌هایی است که جنگ داخلی یمن را متوقف و فشار اقتصادی را بر دولت صنعا کم کند تا نیروهای مسلح این کشور بتوانند با اقدامات موثر خود در جنگ منطقه‌ای با آمریکا و رژیم صهیونیستی دستاوردهای بیشتری کسب کنند.