گزارش و بررسی آخرین وضعیت جنگ افغانستان، ۲۲ مرداد ۱۴۰۰
در روزهای اخیر طالبان موفق به سیطره کامل بر ۶ استان و تسخیر ۱۸ مرکز استان شدهاند که این پیشروی گسترده نشانگر دست برتر طالبان در تقابل نظامی و سیاسی افغانستان است.
جبهه جنوب:
همان طور که انتظار میرفت، اهدافی که در جنوب افغانستان پیش روی طالبان قرار داشت در مدت کوتاهی محقق شد و میتوان گفت که جنوب افغانستان در سیطره کامل طالبان قرار دارد. این اهداف شامل: شهرستان چهاربرجک در استان نیمروز، شهر فراه مرکز استان فراه، شهر لشکرگاه مرکز استان هلمند و شهر قندهار مرکز استان قندهار بود که در روزهای اخیر به تصرف طالبان درآمد. شهر قلات مرکز استان زابل نیز بدون درگیری تسلیم طالبان شده و در حال حاضر تنها مناطق دولتی شهرستان گرشک و پایگاه مهم شورابک در شمال استان هلمند در کنترل نیروهای دولتی قرار دارد. وضعیت استقرار نیروهای خارجی در شورابک مشخص نیست و احتمال حضور نیروهای خارجی در این پایگاه وجود دارد.
جبهه شمال غربی:
در این منطقه نیز شهرهای سرپل، قلعه نو مرکز استان بادغیس، شهر فیروزکوه مرکز استان غور و شهر هرات که نقش محوری در شمال غرب افغانستان داشت به طور کامل به تصرف طالبان درآمدهاند و تنها نقاطی که در کنترل نیروهای دولتی قرار دارد، شهرستان غورماچ در شمال استان بادغیس، شهر میمنه مرکز استان فاریاب و گذرگاه آقینه در شمال این استان است.
موارد یادشده نیز ممکن است همانند سایر مناطق، با مصالحه و یا خیانت حاکمان آن مناطق تسلیم طالبان شوند و با سقوط آنها شاهد ارسال نیروهای کمکی بیشتر به جبهات مرکزی افغانستان خواهیم بود.
جبهه شمال و شمال شرقی:
در شمال شرق نیز پس از شهرهای قندوز، آیبک مرکز استان سمنگان، شبرغان مرکز استان جوزجان، شهر پلخمری در استان بغلان، تالقان مرکز استان تخار و فیض آباد مرکز استان بدخشان، شهر مزارشریف و شهرستانهای استان سمنگان نیز آماج حملات طالبان قرار گرفتهاند. با توجه به حضور ژنرال “عبدالرشید دوستم” و “عطا محمد نور” در مزارشریف و همچنین اعلام اتحاد آنها برای مقابله با طالبان، احتمال میرود در روزهای آتی درگیریهای سنگینی در مزارشریف رخ دهد.
وضعیت برخی نقاط در شمال افغانستان نظیر فرودگاه شهر تالقان، شهرستانهای فرخار و ورسج در جنوب استان تخار مشخص نیست و گفته میشود در کنترل نیروهای دولتی و احمد مسعود قرار دارد.
“احمد مسعود” فرزند شهید احمد شاه مسعود با کمک برخی عوامل خارجی نظیر “برنارد لوی” که پشت پرده جنگهای منطقهای زیادی نظیر قائله تجزیه کردستان عراق، جنگ لیبی و… بودند نیروهای زیادی را به خود جذب کرده است و در ماههای اخیرا تحرکات زیادی داشته است. او عمده نیروهای خود را در پنجشیر مستقر کرده است و گفته میشود در حال جذب و آموزش نیروی نظامی برای وارد شدن به عرصه قدرت در افغانستان است.
در شرایط فعلی که قالب مخالفین طالبان روحیه خود را باختهاند و رهبرانی نظیر اسماعیل خان و ژنرال دوستم که از طالبان شکست خوردهاند، احمد مسعود با زنده کردن یاد پدرش میتواند حرکت جدیای را برای مقابله با طالبان رقم بزند و حتی مناطق شمالی را از سیطره طالبان خارج کند. البته در صورت تحقق این موضوع، افغانستان بیشتر به سمت هرج و مرج خواهد رفت و راهحل های دستیابی به صلح محدودتر خواهد شد.
جبهه مرکزی:
طبق آخرین اخبار از جبهه مرکزی که روزهای آرامتری را نسبت به سایر مناطق داشته است، شهر ترینکوت مرکز استان ارزگان پس از پنجاه روز مقاومت علیه طالبان به تسخیر این گروه درآمده است.
هزارستان را میتوان جزء آخرین گامهای طالبان برای سیطره بر افغانستان عنوان کرد، چرا که آنها میدانند تنها مخالف جدی آنها در این سرزمین “هزارهها” هستند. بنابراین قصد درگیری با آنها را ندارند و در اینباره چندین بار تاکید کردهاند که به حقوق اقوام و مذاهب مختلف به خصوص شیعیان احترام میگذارند و آنها را در اداره کشور و مناصب سهیم خواهند کرد.
در بدنه هزارهها برخلاف سایر اقوام شخصیت مقتدری وجود ندارد که بتواند اجماع و وحدت را به وجود آورد و همین عامل را میتوان سبب نقش کمرنگ آنها در حکومتهای مختلف دانست.
اختلافات و عدم اتحاد محکم محمد محقق، کریم خلیلی، عبدالغنی علیپور و سایر فرماندهان محلی خطری بزرگ برای آینده این منطقه است و در صورتی که همانند مناطق شیعهنشین در استانهای سرپل، هرات و… با طالبان مدارا کنند، نقش آنها در تحولات افغانستان نسبت به گذشته برجستهتر خواهد شد.
نتایج رایزنیهای ایران که یکی از آنها اجتناب دو طرفهی طالبان و شیعیان در افغانستان از تنش بوده است، قطعا مصالح جامعه افغانستان را شامل میشود و خودسری برخی از فرماندهان طالبان در جنایت علیه هزارهها و شیعیان و همچنین بزرگنمایی و دروغ پردازی برخی رسانهها و تحلیلگران غیرمطلع و مغرض در افغانستان و ایران میتواند تهدیدی برای این موضوع باشد.
جبهه شرقی:
تحرکات طالبان در این مناطق سرعت کمی دارد و اوج این تحرکات در استان لوگر و غزنی بوده است.
شهر گردیز مرکز استان پکتیا و شهر میدان شهر مرکز استان میدان وردک جز اهداف اولیه طالبان هستند و با توجه به تحرکات روز گذشته و امروز طالبان احتمال میرود حملات آنها به این نقاط از فردا شدت یابد.
به طور کلی سقوط دولت اشرف غنی و ورود به کابل گام آخر برنامه فعلی طالبان است. تحقق یکی از این دو موضوع، شروعی برای ورود به عرصه سیاسی افغانستان است و گامهای پس از آن با توجه به تحولات آینده که در این مطلب تشریح شد، قابل تحلیل خواهد بود.
دیدگاه