بررسی تحولات اخیر افغانستان (از پیدایش احمد مسعود تا مناقشات درون تشکیلاتی طالبان)

محراب
نویسنده:محراب
سه شنبه 16 شهریور 00 - 09:20
https://iswnews.com/?p=53521

اتفاقات و تغییرات اخیر افغانستان منجر به رقم خوردن دور تازه‌ای از تحولات می‌شود که چارچوب حکومت و مناقشه‌های احتمالی در آینده افغانستان را نمایان‌تر می‌کند.

در این مطلب به چهار موضوع مهم در تحولات اخیر افغانستان می‌پردازیم:

الف- بررسی اقدامات احمد مسعود
ب- روند تشکیل حکومت طالبان
ج- مناقشه‌های احتمالی در آینده افغانستان
د- اختلافات داخلی تشکیلات طالبان

الف- بررسی اقدامات اخیر احمد مسعود:
آنچه از اقدامات یک ماه اخیر “احمد مسعود” فرزند “احمد شاه مسعود” فرمانده و وزیر دفاع دولت برهان الدین ربانی برمی‌آید، مجموعه‌ای از واکنش‌های اشتباه است که در مقابل رفتارهای داخلی و خارجی انجام گرفت. این اشتباهات پایانی بر آغاز شکوهمند فعالیت‌های وی بود و می‌توان گفت جایگاه و شخصیت احمد مسعود که روزی می‌توانست به عنوان رهبری محبوب برای افغانستان به ویژه مردم مخالف سیستم طالبان باشد، از بین رفته و او تبدیل به یک فرمانده محلی شکست خورده شده است که علاوه بر اینکه هیچ منطقه‌ای را تحت کنترل خود ندارد، در سیاست‌ورزی و فرماندهی نظامی نیز بی‌تجربه و خام عمل کرده است.

به طور کلی ‏اشتباهات احمد مسعود در خصوص تحولات اخیر را در موارد زیر می‌توان خلاصه کرد:
۱- عدم سیاست‌ورزی صحیح در روابط خارجی و داخلی.
۲- متوقف کردن گفتگوها با طالبان و عملکرد ضعیف سیاسی.
۳- ارتباط با سرویس‌های امنیتی فرانسه و اشخاص معلوم الحالی مثل: برنارد هنری لوی و…
۴- درخواست حمایت از اروپا و آمریکا.
۵- شکل‌دهی قومیتی به تشکیلات خود با اقداماتی همانند: برافراشتن پرچم غیررسمی افغانستان و…
۶- نبرد نظامی در منطقه‌ای محاصره (استان پنجشیر) و مقایسه غلط این درگیری‌ها با نبردهای پدرش در زمان اشغال افغانستان توسط شوروی.

ب- روند تشکیل حکومت طالبان:
طبق اظهارات رسمی مقامات طالبان، این گروه تا کنترل کامل کشور و توافق داخلی شورای رهبری بر چارچوب و اعضای دولت آتی، حکومت جدید را اعلام نخواهند کرد.
پیش از این نشست سه روزه‌ی قندهار با حضور “ملا هبت الله آخوندزاده” رهبر طالبان شکل گرفته بود که طی آن اعضای دولت طالبان بدون شرکت دادن سران حکومت قبلی نظیر حامد کرزی، عبدالله عبدالله و… انتخاب شده بودند.
این اقدامات و اظهارات طالبان نشانگر این است که نوع حکومت فدرالی و دولت وحدت (مدل دولت کرزی و اشرف غنی) از نظر آنها مردود است و تشکیل حکومت احتیاجی به برگزاری انتخابات، تشکیل مجلس نمایندگان و… ندارد.
در خصوص مدل حکومتی امارت اسلامی تا روشن شدن چارچوب آن نمی‌توان تحلیلی ارائه داد، اما اگر براساس همان روش بیست سال پیش طالبان باشد، قطعا با همان مشکلات روبرو خواهد شد.

ج- مناقشه‌های احتمالی در آینده افغانستان:
در حال حاضر صحبت از آینده و کشمکش‌های احتمالی در افغانستان کمی زود است؛ چرا که عملکرد طالبان هنوز مشخص نشده است که بتوان واکنش‌های مردم و جریان‌های سیاسی در مقابله با اقدامات آنها را بررسی کرد. اما به هر صورت مناقشه‌های احتمالی در آینده افغانستان حول دو مولفه “نژاد” و “مذهب” و همچنین “اختلافات درون تشکیلاتی طالبان” می‌تواند شکل بگیرد.
در واقع طالبان در بُعد نژاد، هزاره‌ها و تاجیک‌ها را رقیب خود می‌دانند و در بُعد مذهب، اهل تشیع و گروه‌های تکفیری نظیر داعش را رقیب خود می‌بینند.
از این میان همواره از درگیری با اهل تشیع و هزاره‌ها به دلیل وجود حمایت ایران اجتناب کرده و در مقابل نیز اهل تشیع و هزاره‌ها با آنها مدارا کرده‌اند.
البته طالبان تا کنون سعی در نشان دادن رویکرد فرانژادی و فرامذهبی داشته‌اند اما این موضوع بایستی در عمل آنها نیز مشهود شود تا بتوان گفت: طالبان نگاه قومی و مذهبی ندارد.

د- اختلافات داخلی تشکیلات طالبان:
این موضوع همواره به مرحله عمومی شدن نرسیده و بیشتر در اخبار غیررسمی مطرح شده است. تصور و تحلیل غلطی که بسیاری از تحلیلگران و رسانه‌های افغانستانی و ایرانی دارند، این است که طالبان به طور کامل وابسته به پاکستان است و سازمان اطلاعات نظامی پاکستان (ISI) برای آنها تصمیم‌گیری می‌کند. همچنین تسخیر افغانستان از جمله تصرف هرات و کابل، با حضور گسترده نظامی پاکستان (پنجابی‌ها) صورت گرفته و خود طالبان نقش آنچنانی در تحولات افغانستان نداشته‌اند. این موارد هیچگونه استنادی ندارد و نشان از عدم شناخت ساختار تشکیلاتی طالبان دارد.
در واقع تشکیلات طالبان شامل چهار شورای منطقه‌ای به نام‌های کویته، رسول، شمال و مشهد است که هر چهار شورا در افغانستان تشکیل شده و تنها یکی از آنها یعنی شورای کویته تحت نفوذ پاکستان است. همچنین شورای کویته غالبا متشکل از طرفداران شبکه حقانی و طرفداران ملا هبت الله است که این دو تا کنون تضادی با یکدیگر نداشته‌اند. (توضیحات بیشتر در مطالب آتی ارائه خواهد شد.)

به طور کلی می‌توان گفت که فرآیند به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان تنها براساس تشکیلات واحد، حمایت گسترده مردمی، بنیان‌های فکری و پیشینه‌ی درخشان آنها نبوده است؛ بلکه عامل اصلی این موضوع خیانت و بی‌لیاقتی سران دولت قبلی و پس از آن بی‌سیاستی رقبای آنها نظیر ژنرال دوستم، عطامحمد نور، احمد مسعود و… بوده است.

به اشتراک بگذارید:
دیدگاه
  • دیدگاه های شما پس از تایید مجموعه تحلیلی خبری تحــولات جهــان اســلام در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت و افترا باشند منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشند منتشر نخواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

  1. محسن گفت:

    سلام
    یه سوال داشتم اینکه پنجشیر الان دست طالبانه یا احمد مسعود، خبرگزاری فارس که میگه دست احمد مسعوده و سوال بعدی اینکه شما کدوم گروه رو بهتر میدونین طالبان یا احمد مسعود

    1. محراب گفت:

      سلام تمام شهرستان‌های استان پنجشیر در کنترل طالبان هستش و نیروهای احمد مسعود بعضا به مناطق کوهستانی و ارتفاعات پناه برده‌اند. گروه خوب و بدی در افغانستان وجود ندارد و ما موضعی در حمایت از هیچ یک از گروه‌های افغانستان نداریم.

    2. علی اس اس گفت:

      شما دنبال اخبار تلویزیون نباش این تلویزیون خبر فرار غنی رو بعد کلی وقت اعلام کرد

  2. علی گفت:

    در مورد شورای مشهد بگید🙏🙏

    1. محراب گفت:

      سلام ان شاء الله در مطالب آتی

  3. رضا گفت:

    سلام ادمین جان با توجه به تجربه طالبان آیا گروه الشباب هم میتونه در سومالی دوباره قدرت رو بدست بگیره

    1. محراب گفت:

      سلام این دو شباهت و ارتباطی بایکدیگر ندارند. ولی بطور کلی در سومالی طرفین تجزیه طلبند و از پشتوانه مردمی کمتری برخوردار هستند، در عرضی که طالبان در افغانستان اینطور عمل نکرده است و از پشتوانه درصدی از مردم برخوردار هستش

  4. سعید آذریون گفت:

    با سلام و خسته نباشید.
    “کارشناس” محترم نوشته اند: “…اقدامات یک ماه اخیر احمد مسعود…” و از جمله این اقدامات دیدار با یک شخصیت فرانسوی رو برشمردن، آیا برای اثبات این مدعا مدرکی در اختیار دارید، تصویری که از این شخصیت به همراه احمد مسعود موجوده مربوط به دو سال پیش هست، آیا مدرک دیگری دارید؟
    در جای دیگری ایشون از ترک مذاکره با طالبان به عنوان اشتباه احمد مسعود نام بردند. طالبان طی یکی دو سال اخیر طی سلسله مذاکراتی با غرب و مقامات افغان از جمله مذاکراتی که در تهران برگزار شد، بارها متعهد به عدم حمله به شهرها شد. پای کودوم یکی ایستاد که احمد امیدوار به مذاکره با طالبان باشه؟
    احمد مسعود در سخنرانی هاش بارها به الهام گیری از نهضت حسینی اشاره کردند، آیا از نظر کارشناس شما امام حسین ع هم با توجه به عدم حمایت خارجی و موقعیت ضعیف نظامی اشتباهی مرتکب شدند و باید به مذاکره با یزید می پرداخت؟
    چطور یک نفر میتونه همزمان کارشناس مسائل آسیای میانه، شمال آفریقا و غرب آسیا باشه؟

    1. محراب گفت:

      سلام
      لطفا متن رو صحیح مطالعه کنید. در هیچ جای مطلب ادعای “دیدار لوی با مسعود در یک ماه اخیر” نشده بلکه نوشته شده: “ارتباط با لوی و سرویس فرانسه” و استناد اون هم توییت های خود برنارد لوی و اطرافیان مسعود هست.
      در خصوص مذاکرات هم اعلام شروط جدید احمد مسعود منجر به توقف مذاکرات شده و این مسئله توسط امیر محمد خان متقی و سایر رسانه های افغانستان اطلاع رسانی شد. در خصوص قیاس امام حسین (ع) و احمد مسعود هم مسئله قیاس شما خطا هست و ارتباطی به یکدیگر ندارد.

تبلیغات در تحولات جهان اسلام