ارتش اوکراین: پهپادهای شاهد به راحتی شناسایی می‌شود اما نمی‌توانیم آنها را ساقط کنیم!

تابوشکنی روسیه در استفاده از تسلیحات ایرانی به ویژه پهپاد انتحاری شاهد ۱۳۶، ارتش اوکراین را وادار کرده است تا به طور جدی دنبال راهکارهای موثر برای مقابله با آنها باشد، زیرا روسیه با استفاده گسترده از این پهپادها، ضربات شدیدی را به زیرساخت های نظامی و غیرنظامی اوکراین به ویژه در جبهه جنوبی وارد کرده است.

ناتالیا هومنیوک، مسئول رسانه‌ای فرماندهی ارتش اوکراین در جبهه جنوب، درباره پهپادهای ایرانی می‌گوید: “نظامیان اوکراینی موفق شدند نمونه‌هایی از این تسلیحات را برای تجزیه و تحلیل به دست آورند و در حال حاضر به طور فعال در حال یافتن یک پاسخ موثر برای مقابله با این حملات هستند. شاهد ۱۳۶ یک سلاح کاملا جدید است که ما با آن روبرو شده‌ایم، به همین دلیل نمونه های ما توسط همه متخصصین نظامی بررسی می‌شود. ما روی موثرترین راه برای مقابله با شاهد ۱۳۶ کار می کنیم. ما متوجه شده‌ایم که در برخی از ارتفاعات می‌توان آنها را حتی با سلاح های سبک ساقط کرد و این عمل به طور گسترده‌ای در دستور کار ماست اما مشکلی که وجود دارد این است که این پهپاد به سبب همراه داشتن مواد منفجره پس از مورد اصابت قرار گرفتن، تمام بدنه‌ی خود را از بین می‌برد.”

اخیرا ارتش اوکراین موفق به سرنگونی یک فروند پهپاد انتحاری، مشابه پهپاد شاهد-۱۳۶ اما با ابعادی کوچکتر شده است. تاکنون این پهپاد به‌صورت رسمی توسط ایران معرفی نشده و اطلاعات دقیقی در خصوص آن وجود ندارد و تنها در ویدیوهایی که پیشتر از پایگاه پهپادی و موشکی زیرزمینی سپاه منتشر شده، دیده شده است. ارتش اوکراین با تکیه بر این پهپاد در حال ارزیابی و آنالیز عملکرد پهپاد شاهد-۱۳۶ است. با توجه به تصاویر جدید از اوکراین، برخی خصوصیات این پهپاد (مانند سیستم‌های مسیریابی، سرجنگی و …) جهت ارزان‌سازی از این پهپاد حذف شده و یا تقلیل یافته‌اند.

تصاویر زیر مربوط به نمونه کوچکتر و مشابه پهپاد شاهد-۱۳۶ است که توسط ارتش اوکراین ساقط شده است و قطعات آن در حال بررسی است. تاکنون ارتش اوکراین نتوانسته است نمونه اصلی شاهد-۱۳۶ را به‌دست آورد. پهپاد شاهد-۱۳۶ با توجه به ماهیت آن یا به اهداف برخورد کرده است و یا پس از رهگیری به‌طور کامل منهدم شده است.

سرهی براتچوک، سخنگوی اداره نظامی اودسا نیز در یک مصاحبه تلویزیونی از ناتوانی سامانه‌های پدافندی اوکراین در مقابله با پهپاد شاهد ۱۳۶ صحبت کرده و گفت است: “پهپادهای شاهد بسیار پر سر و صدا هستند، بنابراین هنگام نزدیک شدن به راحتی شناسایی می‌شوند، اما در عین حال به دلیل ارتفاع کم پرواز، شناسایی آنها برای رادارها دشوار است.”

طبق بررسی های متخصصین نظامی اوکراین، پهپاد شاهد ۱۳۶ هزینه ساخت نسبتا پایینی دارد و عمده قطعات آن با قطعات غیرنظامی مطابقت دارد. بنابراین با تجهیز سامانه‌های پدافندی، تحریم اقتصادی و تسلیحاتی ایران یا روسیه نمی‌توان با آن‌ها مقابله کرد. آنها معتقدند با اتخاذ یک مجموعه اقدامات تقویتی شامل استتار، ایجاد موقعیت های غلط، ایجاد اختلال در GPS، مقابله با اطلاعات دشمن و استقرار مسلسل های ضد هوایی در پشت بام مناطق مسکونی می‌توانند تاثیر حملات پهپادی را به طور کامل و یا بخش زیادی از آن را کاهش دهند.

به اذعان خود اوکراینی‌ها هزینه خرید هر پهپاد شاهد ۱۳۶ نسبت به موشک‌های سامانه های پدافندی پایین است و این راهکار نیازمند حمایت گسترده تسلیحاتی آمریکا و کشورهای اروپایی است. همچنین ذخایر فعلی پدافندی اوکراینی‌ها گستردگی جغرافیایی لازم برای مقابله با حملات پهپادی را ندارد و تجهیز اوکراین زمانبر است.
از سوی دیگر ایجاد اختلال در GPS در دهها شهر و مناطق وسیع اوکراین کار ساده‌ای نیست و در مقابله با پهپادها نیز چندان کاربردی نیست. سلاح سبک و نیمه سنگین نیز توان آسیب جدی وارد کردن به بدنه پهپاد شاهد ۱۳۶ را ندارند و احتمال ساقط شدن با این روش بسیار کم است.