پرسش مخاطب: آیا ترکیه در شمال حلب با ایران درگیر خواهد شد؟ آیا نیروهای ایران از شمال حلب عقب نشینی کردند؟

چند روزی است که ترکیه به بهانه انفجار خیابان استقلال استانبول در ۲۲ آبان ماه، از مسائل امنیتی و مبارزه با گروه‌های تروریستی در شمال سوریه سخن می‌گوید. این موضوع با واکنش‌های متفاوتی از سوی روسیه، آمریکا، کردها، دولت سوریه و ایضاً “ایران” مواجه شده است.

موضع روسیه در قبال عملیات احتمالی ترکیه در شمال سوریه علیرغم محکومیت آنها، گویای وعده های پوچ آنها به اردوغان در جریان توافق سال ۲۰۱۹ میلادی است. روسیه و ترکیه در اکتبر ۲۰۱۹، یک توافق ۱۰ ماده‌ای را امضا کردند که خروج گروه‌های کُرد تا ۳۰ کیلومتری مرزهای جنوبی ترکیه و استقرار واحدهای پلیس نظامی روسیه یکی از بندهای مهم آن بود. اما روسها از اجرای این بند از توافق ناموفق بوده و مقامات ترکیه ناراحتی خود از این قول پوچ را چندین بار مطرح کرده‌اند.
موضع آمریکایی‌ها درباره نزاع گروه‌های کُرد و ترکیه همانند گذشته دوپهلو است و علیرغم مخالفت آنها با عملیات احتمالی ترکیه، رایزنی آنها برای عقب نشینی کردها از مناطق مهم مثل منبج، تل رفعت، کوبانی و… جریان دارد. البته این موضوع توسط روسها نیز دنبال می‌شود و آن را می‌توان وجه مشترک آمریکایی‌ها و روسها در شمال سوریه دانست.

بیشتر بخوانید: درخواست روسیه از شبه نظامیان کُرد برای عقب‌نشینی از مرز ترکیه تا جنوب بزرگراه M4!

اما ایران و دولت سوریه برخلاف مواضع گذشته، سکوت هوشمندانه‌ای را پیش گرفته‌اند که پوشش مناسبی برای تحرکات میدانی آنهاست. این تحرکات مطابق واقعیات میدانی شمال سوریه است و نشانگر عزم جدی ایران و سوریه برای خنثی سازی عملیات احتمالی ترکیه است.
در میان اهدافی که ترکیه برای عملیات زمینی خود اعلام کرده است، شهر منبج و تل رفعت از اهمیت بیشتری برای محور مقاومت برخوردار است. حفظ دست برتر در استان حلب، جلوگیری از محاصره‌ی شهر حلب، کنترل جاده بین المللی حلب-حسکه که سریعترین، بهترین و نزدیکترین جاده در شمال سوریه است، کنترل منابع آبی رود فرات و سد تشرین و… از جمله علل اهمیت این منطقه برای ایران و دولت سوریه است. از این رو، اگر ترکیه این منافع مقاومت را مورد تهدید قرار دهد امکان درگیری نیروهای مقاومت با ارتش ترکیه وجود دارد.

اما در خصوص سوال دوم، ابتدا باید به چارچوب نظامی مقاومت در سوریه اشاره کرد. بنا بر تصمیمات فرماندهی نیروهای مقاومت در سوریه، مسئولیت حفظ خطوط مقدم بر عهده نیروهای ارتش سوریه است و نیروهای مقاومت اعم از یگان های مردمی سوریه، فاطمیون، مستشاران حزب الله و… تحت عنوان “نیروی ذوالفقار” سازماندهی شده و در جبهات حلب از ارتش سوریه پشتیبانی همه جانبه (اطلاعاتی، موشکی، پهپادی و…) را دارند. حال ممکن است این نیروها در خطوط مقدم از جمله منطقه تل رفعت جابجایی و تغییر آرایشی داشته باشند که مصداقی برای عقب نشینی از آن مناطق نیست.

در مجموع مواضع ایران و دولت سوریه در خصوص تحولات شمال سوریه از وحدت و هماهنگی بالایی برخوردار است و این موضوع باعث شده است تا دست روسیه برای اتخاذ مواضع یکجانبه بسته باشد. نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) به ویژه گروه‌های کُرد نیز برای مقابله با حملات ترکیه، ناچار به مقاومت و همکاری با دولت سوریه هستند چرا که آمریکا در حمایت از آنها در برابر حملات ترکیه منفعل است و روسها نیز جز گفتگوهای مایوس کننده راهکاری برای حل اوضاع ندارند.

بیشتر بخوانید: آخرین وضعیت نظامی شمال حلب؛ شمارش معکوس برای آغاز عملیات ترکیه علیه شبه نظامیان کُرد؟!