جروزالم‌پست: اسرائیل باید برای ایجاد منطقه امن مخالفان در داخل ایران اقدام کند!
روزنامه جروزالم‌پست در یادداشتی تحلیلی پیشنهاد کرد اسرائیل با همکاری آمریکا و برخی کشورهای منطقه، زمینه ایجاد یک منطقه امن برای مخالفان جمهوری اسلامی در داخل خاک ایران را فراهم کند؛ طرحی که به اعتقاد نویسنده می‌تواند فشارهای نظامی و اقتصادی علیه تهران را به یک راهبرد سیاسی برای تغییر قدرت تبدیل کند. این تحلیل با اشاره به تحولات انتخاباتی آمریکا و اسرائیل، برای اجرای چنین راهبردی تا ژانویه ۲۰۲۹ ضرب‌الاجل تعیین کرده است.
روزنامه جروزالم‌پست در مقاله‌ای تحلیلی با بررسی پیامدهای انتخابات اخیر در آمریکا و اسرائیل، استدلال کرده است که شرایط سیاسی دو طرف فرصتی محدود برای تغییر معادلات داخلی ایران ایجاد کرده و تل‌آویو باید از این فرصت برای سازماندهی مخالفان جمهوری اسلامی استفاده کند.
نویسنده مقاله معتقد است پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات کنگره آمریکا و از دست رفتن کنترل یکپارچه آن توسط جمهوری‌خواهان، دونالد ترامپ را با دولتی دوقطبی و مخالفت افکار عمومی با جنگ علیه ایران مواجه خواهد کرد. در اسرائیل نیز نتیجه نامشخص انتخابات می‌تواند به تداوم بن‌بست سیاسی یا تشکیل ائتلافی شکننده منجر شود. به باور وی، این شرایط ممکن است قدرت مانور سیاسی واشنگتن و تل‌آویو را در قبال ایران محدودتر کند.
این مقاله تأکید می‌کند که ادامه تحریم‌ها و محاصره اقتصادی به‌تنهایی برای دستیابی به تغییر سیاسی در ایران کافی نیست. نویسنده هشدار داده است که حکومت ایران ممکن است بقای خود در برابر فشارهای نظامی و اقتصادی را نشانه‌ای از توانایی مقاومت تلقی کند و پس از بازسازی نیروهای نیابتی، بار دیگر سیاست‌های منطقه‌ای خود را دنبال کند. همچنین احتمال حرکت تهران به سمت دستیابی به سلاح هسته‌ای به‌عنوان ابزاری برای جلوگیری از مداخلات نظامی آینده مطرح شده است.
محور اصلی این یادداشت، ایجاد منطقه‌ای حفاظت‌شده در داخل ایران است که مخالفان جمهوری اسلامی بتوانند در آن تشکیلات سیاسی و نهادهای حکومتی ایجاد کنند و به‌عنوان جایگزینی برای ساختار فعلی قدرت ظاهر شوند.
به اعتقاد نویسنده، چنین منطقه‌ای می‌تواند فضایی برای سازماندهی مخالفان، فعالیت رهبران سیاسی، جذب نیروهای جداشده از ساختار حاکمیت و ارائه الگویی عملی از اداره کشور فراهم کند.
در این چارچوب، چهار محور به‌عنوان اجزای اصلی راهبرد پیشنهادی مطرح شده است:
نخست، ایجاد یک ائتلاف فراگیر از جریان‌های مخالف جمهوری اسلامی است. نویسنده پیشنهاد می‌کند شبکه‌های مخالف داخلی با کنگره آزادی ایران، رضا پهلوی و دیگر چهره‌های مخالف خارج از کشور بر سر یک چارچوب مشترک برای دوران گذار و تقسیم مسئولیت‌های اداره کشور به توافق برسند.
دوم، تلاش برای ایجاد شکاف در ساختار حاکمیت از طریق تفکیک میان مسئولان و افرادی است که امکان جدایی از ساختار فعلی و همکاری با یک دولت جایگزین را دارند. در این پیشنهاد، ارائه تضمین امنیت خانواده‌ها و حفظ امکان فعالیت حرفه‌ای برای ترغیب نیروهای حکومتی به جدایی مطرح شده است.
سوم، تقویت فعالیت رسانه‌ای و اطلاع‌رسانی مستقل به زبان فارسی است. حمایت از رسانه‌های مستقل، فراهم‌کردن دسترسی به ارتباطات بدون سانسور و انتشار گزارش‌هایی درباره فساد ساختاری و توانایی مخالفان برای اداره کشور، از جمله اقداماتی است که در این زمینه پیشنهاد شده است.
چهارم، پیوند دادن فشار اقتصادی بر شبکه‌های تجاری سپاه پاسداران با ارائه مشوق‌هایی برای دوران پس از تغییر حکومت (!) است. بر اساس این طرح، کاهش تحریم‌ها، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و کمک به بازسازی اقتصادی ایران باید به‌عنوان بخشی از برنامه دولت جایگزین در نظر گرفته شود.
نویسنده برای دفاع از پیشنهاد خود به تجربه چند کشور اشاره کرده است. یکی از نمونه‌های اصلی، منطقه ادلب سوریه است؛ جایی که گروه‌های تروریستی و مخالف بشار اسد با برخورداری از حمایت ترکیه توانستند ساختارهای مدیریتی، دادگاه‌ها و خدمات عمومی ایجاد کنند و در نهایت، هنگام تضعیف حکومت اسد و کاهش توان حمایتی متحدان خارجی آن، از سازماندهی لازم برای بهره‌برداری از شرایط جدید برخوردار بودند.
تجربه جبهه آزادی‌بخش خلق تیگرای در اتیوپی و جنبش استقلال‌طلب اریتره نیز از دیگر نمونه‌های مورد اشاره است. به نوشته جروزالم‌پست، این جنبش‌ها پیش از دستیابی به قدرت یا استقلال، ساختارهای سیاسی و مدیریتی خود را توسعه داده بودند.
در مقابل، نویسنده به تجربه اقلیم کردستان عراق و لیبی نیز اشاره می‌کند تا محدودیت‌های چنین الگویی را نشان دهد. به اعتقاد وی، برخورداری از منطقه‌ای حفاظت‌شده لزوماً به سقوط حکومت مرکزی منجر نمی‌شود؛ همان‌طور که سرنگونی معمر قذافی در لیبی نیز بدون دستیابی به توافق سیاسی پایدار، به بی‌ثباتی انجامید.
این مقاله برای موفقیت پیشنهاد خود سه شرط اساسی در نظر گرفته است.
نخست، برخورداری از حمایت گسترده اجتماعی و سیاسی است. نویسنده معتقد است گروه‌های کُرد ایرانی با وجود داشتن شبکه‌های تشکیلاتی و تجربه فعالیت، به‌تنهایی نمی‌توانند جایگزین ملی برای حکومت ایران باشند و باید چهره‌های سیاسی فارسی‌زبان و نمایندگان اقوام، کارگران، شخصیت‌های مذهبی و نیروهای مدنی نیز در تدوین ساختار سیاسی آینده مشارکت داشته باشند.
دوم، تأمین امنیت منطقه پیشنهادی است. به نوشته نویسنده، ایجاد پناهگاهی که توان مقاومت در برابر حمله نظامی را نداشته باشد، می‌تواند به فاجعه منجر شود. اسرائیل ممکن است در فراهم‌کردن شرایط اولیه نقش داشته باشد، اما تداوم حفاظت از چنین منطقه‌ای به حمایت واشنگتن و همکاری کشورهای منطقه نیاز خواهد داشت.
سوم، ایجاد ساختار مدیریتی کارآمد است. تشکیل دادگاه‌ها، مراکز درمانی، نظام اداری قابل اعتماد و جلوگیری از اعمال قدرت خودسرانه، از جمله ضرورت‌هایی است که برای جلب اعتماد مردم و اثبات امکان اداره کشور پس از تغییر قدرت مطرح شده‌اند.
نویسنده در پایان با تأکید بر اینکه تحریم‌ها و حملات هوایی به‌تنهایی تضمینی برای پایان تهدید ایران نیستند، از اسرائیل خواسته است راهبرد پیشنهادی خود را با ضرب‌الاجل مشخصی تا ژانویه ۲۰۲۹ دنبال کند.
استدلال اصلی این است که تل‌آویو نمی‌تواند مطمئن باشد رئیس‌جمهور بعدی آمریکا پس از پایان دوره ترامپ، همان میزان اولویت را برای پرونده ایران قائل خواهد بود. بنابراین، اسرائیل باید پیش از پایان دوره ریاست‌جمهوری ترامپ، زمینه شکل‌گیری یک ساختار سیاسی ایرانی‌محور، برخوردار از نهادهای اجرایی و دارای ارتباطات ملی را فراهم کند.
دیدگاه