مقایسه‌ی دو موج عملیاتی جماعت الاحرار و تحریک طالبان پاکستان به عنوان گروه مادر

پایگاه تحلیلی – خبری «تحولات جهان اسلام» در این گزارش به مقایسه ابعاد مختلف این دو موج عملیاتی می‌پردازد.

جماعت الاحرار عملیات‌های خود را عمدتاً بر مناطق هم‌مرز با افغانستان متمرکز کرده بود. وزیرستان شمالی با ۸ عملیات، خیبر با ۷ و باجوړ، پشاور و بلوچستان هر کدام با ۵ عملیات، صحنه‌های اصلی نبرد این گروه بودند. آن‌ها با ۴ عملیات در کراچی و یک عملیات در کویته، توانایی ضربه به عمق استراتژیک پاکستان را نشان دادند، اما دامنه عملیات‌شان همچنان محدود به ۱۱ ولایت بود.

در مقابل، بدنه اصلی TTP با گسترش عملیات‌های خود به ۲۸ ولایت و ولسوالی، از چترال در شمال تا کراچی در جنوب و از مکران در غرب تا گلگت بلتستان در شرق، درست همانند راهبرد فتح کابل توسط طالبان افغانستان صحنه نبرد را به کل پاکستان کشاند. هرچند مرکز ثقل این عملیات‌ها در وزیرستان جنوبی به عنوان منطقه‌ی سنتی عملیاتی تحریک طالبان پاکستان متمرکز بود؛ منطقه‌ای که با ۹۲ عملیات، بیش از مجموع کل عملیات‌های جماعت الاحرار، میزبان درگیری‌های سنگینی بود.

جماعت الاحرار بر حملات هدفمند (۱۴ مورد) و تک‌تیراندازی (۱۱ مورد) متمرکز بود. این رویکرد نشان از راهبرد عملیات‌های دقیق و محدود دارد؛ ضربات دقیق به شخصیت‌های نظامی و اطلاعاتی بدون درگیرشدن در نبردهای گسترده. استفاده از سلاح‌های لیزری (۳ مورد) و خمپاره (۱ مورد) نیز در حاشیه قرار داشت. درواقع این اقتضای عملیاتی یک گروه کوچکتر مانند جماعت الاحرار می‌باشد.

اما بدنه اصلی TTP، در این ماه حملات دوربرد و لیزر را با ۸۳ عملیات به اصلی‌ترین تاکتیک خود تبدیل کرد. حملات چریکی با ۷۳ عملیات و استفاده از نارنجک و مواد منفجره در ۵۷ مورد، نشان از راهبرد جنگ فراگیر و استفاده از حداکثر توان آتش دارد. درگیری مستقیم (۳۴ مورد) و موشکی (۲۵ مورد) نیز بیانگر تغییر رویکرد از دفاعی به تهاجمی تمام‌عیار است. این در حالی است که جماعت الاحرار حتی یک مورد درگیری مستقیم یا موشکی ثبت نکرده بود.

آمار تلفات، شاخص‌ترین تفاوت میان دو گروه است. جماعت الاحرار آنچنان که ادعا می‌کند موفق به وارد کردن ۱۳۸ کشته و زخمی (۵۵ کشته و ۸۳ زخمی) به نیروهای دولتی شد و تنها یک اسیر گرفت که بعداً آزاد شد.

اما بدنه اصلی TTP با ادعای ۳۵۴ کشته و ۴۱۴ زخمی، مدعی است که مجموع تلفات را به ۷۶۸ نفر رسانده که بیش از ۵/۵ برابر جماعت الاحرار است. همچنین ۵۱ اسیر گرفته شده، نشان از موفقیت در عملیات‌های غافلگیرانه و تصرف پاسگاه‌ها دارد.

در سطح نهادهای هدف، جماعت الاحرار تنوع بیشتری داشت و ارتش، پلیس، اطلاعاتی، رنجرز و لیویز بلوچستان را هدف قرار داد. اما TTP به طور خاص بر ارتش و نیروهای ویژه (SSG) متمرکز بود که با ۴۶۵ تلفات، بیش از نیمی از کل تلفات را به خود اختصاص دادند. نیروهای مرزی (۱۷۳ تلفات) و پلیس (۱۲۹ تلفات) در رده‌های بعدی قرار دارند.

جماعت الاحرار موفق به تخریب ۹ خودرو (۶ پلیس و ۳ نظامی)، ۳ دوربین امنیتی، یک پاسگاه پلیس، یک پست نظامی، مقر رنجرز و یک قلعه از نیروهای مرزی شد. این خسارات هرچند قابل توجه، اما محدود به تأسیسات نظامی بود.

در مقابل، TTP  با تخریب ۶۱ خودروی نظامی، ۵۴ دوربین امنیتی، ۲۵ سیستم آبرسانی، برق و مخابرات و ۲۱ تأسیسات نظامی، راهبرد خود را به سمت فلج‌سازی زیرساخت‌های حیاتی پاکستان سوق داد. انهدام یک تانک، یک دستگاه سیگنال‌جمر و ۳ پهپاد نیز نشان از توانایی این گروه در جنگ الکترونیک و مقابله با تجهیزات پیشرفته دارد.

جالب‌ترین تفاوت، غنائم جنگی است. در گزارش جماعت الاحرار هیچ اشاره‌ای به غنیمت‌گیری نشده است. اما TTP مدعی است که  ۵۳ قبضه سلاح، ۱۱۶ خشاب کلاشینکف، ۴۱ جعبه مهمات، ۳۰ راکت، ۴ راکت‌انداز، یک تیربار، ۳ خودروی نظامی و ۳ دستگاه دید در شب لیزری را به غنیمت برده‌است. این حجم از غنائم نشان از توان بالای TTP در درگیری‌های رو در رو و تصرف تجهیزات دشمن دارد که جماعت الاحرار فاقد آن بوده است.