نیروی فراملی پهپادی سنتکام

راهبرد جدید سنتکام برای مقابله با کاهش ذخایر مهمات

زمینه شکل‌گیری این یگان به Task Force Scorpion Strike بازمی‌گردد که سنتکام در دسامبر ۲۰۲۵ برای توسعه و به‌کارگیری پهپادهای تهاجمی یک‌طرفه ایجاد کرد. تجربه عملیاتی این یگان، از جمله استفاده از پهپادهای تهاجمی از بسترهای دریایی و به‌کارگیری سامانه‌های بدون‌سرنشین در عملیات‌های منطقه‌ای، زمینه را برای گسترش این مدل فراهم کرد. فالکون استرایک در واقع گام بعدی این تجربه است؛ با این تفاوت که دامنه آن از یک یگان آمریکایی به همکاری چندملیتی گسترش یافته است. ویژگی اصلی یگان مذکور، چندحوزه‌ای بودن آن است. این یگان تنها بر پهپادهای هوایی متکی نیست، بلکه سامانه‌های بدون‌سرنشین هوایی، سطحی و زیرسطحی را دربر می‌گیرد؛ بنابراین سنتکام به دنبال ایجاد شبکه‌ای است که بتواند در محیط‌های مختلف عملیاتی فعالیت کند. همچنین قرار است این توانمندی با مشارکت شرکای منطقه‌ای توسعه یابد و نیروهای آمریکایی و منطقه‌ای در یک ساختار هماهنگ فعالیت نمایند. راه‌اندازی فالکون استرایک را می‌توان نشانه‌ای از تغییر رویکرد آمریکا از «استفاده از پهپاد» به «ایجاد شبکه‌های پهپادی» دانست. در این الگو، سامانه‌های بدون‌سرنشین ارزان‌تر، قابل‌تکثیر و چندحوزه‌ای می‌توانند در کنار نیروهای انسانی و سامانه‌های متعارف، بخشی از معماری جدید جنگ و بازدارندگی در منطقه باشند. به این ترتیب، سنتکام در حال آزمودن مدلی است که در آن جنگ پهپادی دیگر صرفاً یک قابلیت تاکتیکی نیست، بلکه به یک شبکه عملیاتی چندملیتی و چندلایه تبدیل می‌شود.

تحلیل و یافته‌ها:
«نیروی ضربت فالکون استرایک بواسطه تجربه حاصل از موفقیت های اسکورپیون استرایک شکل گرفته؛ به‌ویژه با توجه به نوآوری‌های چشمگیری که در میان متحدان و شرکای منطقه‌ای ما در حال شکل‌گیری است.» این جملات برد کوپر، فرمانده سنتکام، در بیانیه اعلام تشکیل این یگان مطرح کرده است. به گفته او، ادغام و استقرار مشترک قابلیت‌های جدید آمریکا و شرکای منطقه‌ای می‌تواند به نیروهای ائتلاف اجازه دهد «امکانات و فرصت‌های جدیدی را که در افق در حال ظهورند، با سرعت بیشتری به واقعیت عملیاتی تبدیل کنند». فالکون استرایک در واقع ادامه مسیری است که با Task Force Scorpion Strike آغاز شد.

اسکُرپیون استرایک در دسامبر گذشته، تنها همزمان با اعلام تشکیل خود، برای نخستین‌بار موفق شد یک پهپاد تهاجمی را از روی یک ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا به پرواز درآورد؛ اقدامی که نشان داد سامانه‌های بدون‌سرنشین می‌توانند از بسترهای دریایی نیز وارد چرخه عملیات تهاجمی شوند. این یگان بعدها از سامانه‌های هوایی بدون‌سرنشین یک‌طرفه در جریان جنگ خشم حماسی {جنگ رمضان} استفاده کرد و در ماه ژوئیه نیز در حملات علیه تأسیسات بندری ایران، از شناورهای تهاجمی بدون‌سرنشین در دریا بهره گرفت. به این ترتیب، تجربه اسکُرپیون استرایک از یک برنامه آزمایشی فراتر رفت و به بستری برای آزمودن جنگ بدون‌سرنشین در محیط‌های مختلف تبدیل شد.

اکنون سنتکام تلاش دارد این تجربه را از سطح یک یگان آمریکایی به یک چارچوب چندملیتی و چندحوزه‌ای ارتقا دهد. این فرماندهی رایزنی با شرکای منطقه‌ای را آغاز کرده و رسماً از آنها برای پیوستن به فالکون استرایک دعوت کرده است؛ هدف، گسترش توانمندی پهپادهای تهاجمی در سراسر خاورمیانه و ایجاد آن چیزی است که سنتکام از آن به‌عنوان یک «بازدارندگی یکپارچه، چندحوزه‌ای و چندملیتی» یاد می‌کند. کوپر نیز با تأکید بر شبکه گسترده روابط نظامی آمریکا در منطقه گفته است: «ارتش ایالات متحده در منطقه شرکا و دوستان قدرتمند زیادی دارد و زمانی که قابلیت‌های جدید را با یکدیگر ادغام و به‌کارگیری می‌کنیم، مجموعاً قدرتمندتر خواهیم بود.» با این حال، سنتکام هنوز مشخص نکرده است که کدام کشورهای منطقه در این ابتکار مشارکت خواهند داشت.

قرار است کارکنان فرماندهی عملیات ویژه آمریکا در منطقه خاورمیانه (SOCCENT)، مستقر در پایگاه هوایی مک‌دیل در فلوریدا، ستاد مشترک فالکون استرایک را با حضور نمایندگان آمریکایی و منطقه‌ای هدایت کنند؛ همان ساختاری که پس از تجربه اسکُرپیون استرایک اکنون مسئولیت هدایت مرحله جدید را بر عهده گرفته است. راه‌اندازی این یگان در شرایطی اتفاق می‌افتد که جنگ آمریکا با ایران، فشار قابل‌توجهی بر ذخایر مهمات ایالات متحده وارد کرده و همزمان فرماندهان نظامی این کشور را به فکر توسعه فناوری‌های ارزان‌تر و سریع‌تر برای مقابله با تهدید پهپادی انداخته است. از این منظر، فالکون استرایک صرفاً یک پروژه جدید پهپادی نیست؛ بلکه می‌تواند بخشی از تلاش آمریکا برای کاهش هزینه جنگ، افزایش مقیاس استفاده از سامانه‌های بدون‌سرنشین و تقسیم بار عملیاتی با شرکای منطقه‌ای باشد؛ مسیری که در صورت موفقیت، می‌تواند الگوی جدیدی برای جنگ پهپادی و بازدارندگی در خاورمیانه ایجاد کند.

نویسنده: سروش سعدی (پژوهشگر حوزه امنیت بین الملل)

منابع:
• https://www.defensenews.com/news/your-military/2026/08/21/us-army-to-end-experimental-drone-battalion-in-europe
• https://www.defensenews.com/news/pentagon-congress/2026/08/14/centcom-launches-multinational-attack-drone-task-force/
• https://theaviationist.com/2026/08/15/centcom-task-force-falcon-strike/