اقتصاد دیجیتال عراق در سال‌های اخیر به‌عنوان یکی از پویاترین و سریع‌ترین بخش‌های اقتصادی این کشور ظهور کرده است. افزایش جمعیت جوان، حرکت تدریجی دولت عراق به‌سوی خدمات الکترونیکی و ظرفیت این کشور برای تبدیل‌شدن به محور ترانزیت و تبادل داده در منطقه، موجب توجه بازیگران متعدد داخلی و خارجی به این حوزه شده است. همان‌گونه که بهره‌برداری اقتصادی بازیگران غربی از بخش نفت عراق به‌عنوان یکی از چالش‌های این حوزه مطرح بود، اکنون صنعت ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز به کانون توجه برخی گروه‌ها و کشورها قرار گرفته است. بغداد دو هدف را دنبال می‌کند: نخست، ایجاد منابع مالی برای استمرار فعالیت‌های خود و دوم، نقش‌آفرینی در حوزه کنترل و نظارت بر جریان داده‌ها به‌منظور افزایش قدرت اثرگذاری اجتماعی و مدیریت میدان امنیتی در برابر نفوذ طرف دیگر.

در سال‌های اخیر قاره آفریقا به یکی از مناطق مهم رقابت بین قدرت‌های بزرگ و میانی تبدیل شده و هر یک از آن‌ها به دنبال گسترش نفوذ سیاسی و اقتصادی خود در این قاره هستند. برای رمزگشایی از این روند می‌توان به انگیزه‌های مختلفی مانند منابع بکر و طبیعی به ویژه معادن و عناصر خاکی کمیاب اشاره کرد که این امر در نهایت به رقابت سخت و حتی درگیری‌های نیابتی نظامی مانند جمهوری دموکراتیک کنگو و رواندا نیز انجامیده که قربانی اصلی آن منافع کشورهای میزبان و مردم عادی است. سودان نیز نمونه بارز این جاه‌طلبی به ویژه امارات متحده عربی است. در این میان، به جرات می‌توان گفت که شاخ آفریقا شامل اریتره، اتیوپی، جیبوتی، سومالی و اتیوپی، نسبت به سایر مناطق آن از اهمیت راهبردی برخوردار است که شاید مهمترین دلیل آن پیوستگی با دریای سرخ و کنترل بخش مهمی از تجارت جهانی است. در واقع، نزدیکی جغرافیایی شاخ آفریقا به یمن و باب المندب نیز یکی از دلایل اصلی تشدید رقابت در این منطقه به ویژه از سوی عربستان سعودی و امارات متحده عربی است.

ایالات متحده با استقرار نخستین واحد عملیاتی مجهز به پهپادهای کامیکازه (انتحاری) کم‌هزینه که نسخه مهندسی‌معکوس‌شده‌ای از پهپاد ایرانی شاهد-۱۳۶ محسوب می‌شوند؛ وارد مرحله جدیدی از راهبرد پهپادی خود در غرب آسیا شده است.

پس از تحولات سیاسی و میدانی اخیر در سوریه، حضور آمریکا در شمال‌شرق کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است. در حالی‌که از ابتدای ۲۰۲۵ گزارش‌هایی درباره کاهش نیرو و تخلیه برخی پایگاه‌ها در دیرالزور منتشر شد، شواهد میدانی و تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که این روند به معنای خروج نیست، بلکه بیشتر شبیه جابجایی و متمرکزسازی حضور در محور شرقی-شمال‌شرقی سوریه است. این تغییر هم‌زمان با کاهش فعالیت در پایگاه‌های دیرالزور و رشد زیرساختی در چند پایگاه شرقی به‌ویژه «قصرک »و «شدادی» مشاهده می‌شود. هم‌زمانی این دو روند متضاد – کاهش حضور در غرب و توسعه در شرق – پرسش اصلی را شکل می‌دهد: راهبرد واقعی آمریکا در سوریه چیست؟ خروج تدریجی یا بازآرایی برای مرحله جدید؟

این گزارش به بررسی سیاست تهاجمی و توسعه‌گرایانه امارات متحده عربی در دهه‌های اخیر، به‌ویژه در دوران رهبری محمد بن زاید، می‌پردازد. در این چارچوب، امارات با تکیه بر قدرت اقتصادی، منابع مالی گسترده و حمایت ایالات متحده، نفوذ خود را از خلیج فارس تا شاخ آفریقا گسترش داده است. دشمنی با جریان‌های اسلام سیاسی و هم‌سویی راهبردی با آمریکا، از ارکان اصلی سیاست خارجی ابوظبی محسوب می‌شود. ساختار جمعیتی خاص این کشور و اتکای آن به نیروی کار مهاجر، زمینه‌ساز رویکردی متفاوت در قدرت‌سازی منطقه‌ای شده است. گزارش نشان می‌دهد چگونه امارات با بهره‌گیری از بی‌ثباتی سیاسی در کشورهای آفریقایی و یمن، به بازیگری اثرگذار در معادلات ژئوپلیتیکی منطقه تبدیل شده است.

این گزارش به افشای شبکه‌ای گسترده از پایگاه‌های نظامی و اطلاعاتی امارات در مسیرهای راهبردی اقیانوس هند تا دریای سرخ می‌پردازد؛ شبکه‌ای که به‌منزله حلقه کنترل بر شریان‌های حیاتی کشتیرانی منطقه عمل می‌کند. در ادامه، نقش‌آفرینی مستقیم رژیم صهیونیستی و آمریکا در شکل‌گیری این ساختار امنیتی و تأثیر آن بر معادلات پس از طوفان‌الاقصی و مهار انصارالله بررسی می‌شود.

این گزارش به بررسی چرخش تدریجی جوزف عون در مواجهه با حملات صهیونیست‌ها می‌پردازد؛ تغییری که از رویکردی محتاطانه به سیاستی فعال‌تر رسیده است. روایت حاضر نشان می‌دهد این تحول راهبردی چگونه تحت‌تأثیر معادلات داخلی لبنان، فشارهای منطقه‌ای و ملاحظات بین‌المللی شکل گرفته است.

جنگ سایبری دوازده‌روزه میان ایران و اسرائیل (۲۲ تا ۲۸ خرداد) با عملیات «طلوع شیران» آغاز شد و به افزایش ۷۰۰ درصدی حملات سایبری علیه زیرساخت‌های اسرائیل انجامید. واحد ۸۲۰۰ که مسئول عملیات SIGINT، رمزگشایی و جنگ سایبری است، نقش محوری در این درگیری ایفا کرد. این واحد که از دهه ۱۹۵۰ تاکنون به یکی از پیشرفته‌ترین واحدهای نظامی سایبری جهان تبدیل شده، افراد آموزش‌دیده در آن بعدها شرکت‌های برجسته‌ای مانند Check Point، CyberArk و Palo Alto Networks را تأسیس کرده‌اند.

در فضای مجازی پیرامون داعش، «امنیت عملیاتی» یا “OPSEC” به موضوعی حیاتی تبدیل شده است. با افزایش فشار نهادهای امنیتی و قانونی، رسانه‌های وابسته به این گروه تلاش کرده‌اند تا با انتشار راهنماهای امنیتی، به حامیان خود برای فعالیت در فضای آنلاین، آموزش دهند. در این میان، «بنیاد آفاق الکترونیک» یا “EHF” که سابقاً پیشگام این عرصه بود، پس از وقفه‌ای سه‌ساله، بار دیگر با انتشار مجموعه‌ای جدید از راهنماهای امنیتی، به عرصه بازگشته است. این گزارش به تحلیل دلایل این بازگشت می‌پردازد.

توافق اخیر بین ترکیه و عراق در حوزه آب و انرژی شامل مکانیسم تأمین مالی پروژه‌های آبی امضا شده در اوایل ۲۰۲۴ و توسعه‌یافته تا بسته‌های ترکیبی نفتی- آبی در نوامبر ۲۰۲۵ یک تحول راهبردی در مدیریت منطقه‌ای اطراف رودهای دجله و فرات پدید آورده است. در سطح عملی، آنکارا با شبکه‌ای از سازوکارهای حقوقی، فنی و مالی، ورود شرکت‌های ترکیه‌ای و تأمین مالی پروژه‌ها، ظرفیت تعیین جریان آب، کیفیت و تخصیص منابع آبی ورودی به عراق را به نحو قابل‌ملاحظه‌ای تقویت کرده است. بغداد در موقعیتی قرار گرفته که به‌جای اعمال حاکمیت کامل بر منابع مشترک، به‌تدریج وارد سازوکارهایی می‌شود که دسترسی و تصمیم‌گیری بلندمدت را به شرکای خارجی خود خصوصاً ترکیه و بازیگران بین‌المللی همکار با آنکارا واگذار می‌نماید. این وضعیت از جهات حقوقی، اقتصادی، زیست‌محیطی و امنیتی پیامدهایی جدی برای ثبات داخلی عراق، توان تولیدی کشاورزی، امنیت غذایی و استقلال استراتژیک دولت مرکزی در بغداد را به همراه دارد.

انتصاب «مارک ساوایا» کارآفرین عراقی‌تبار کلدانی-آشوری به‌عنوان فرستاده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا در امور عراق در آبان ۱۴۰۴، فراتر از یک اقدام دیپلماتیک معمول ارزیابی می‌شود. این انتصاب در مقطعی انجام شد که تنش‌ها میان واشنگتن و گروه‌های مقاومت افزایش یافته و عراق در آستانه انتخابات پارلمانی قرار داشت. از دید تحلیل‌گران، این اقدام بخشی از راهبرد کلان دولت ترامپ برای بازتعریف نقش عراق در نظم منطقه‌ای و مهار نفوذ ایران است. به بیان دیگر ساوایا، علاوه بر جایگاه نمادین خود به‌عنوان نماینده اقلیت‌های مسیحی، مأموریتی چندوجهی بر عهده دارد که سه محور اصلی آن بازسازی روابط بغداد و واشنگتن، تقویت سرمایه‌گذاری و حضور اقتصادی آمریکا و بازآرایی ساختار امنیتی عراق در جهت منافع غرب ارزیابی می‌شود.

پس از سقوط بشار اسد، حضور نظامی ایالات متحده در سوریه دستخوش تغییرات راهبردی متعددی شده است، به‌ویژه پس از آن‌که دولت ترامپ اعلام کرد قصد دارد نیروهای خود را کاهش دهد. در حالی‌که در ماه‌های اخیر برخی پایگاه‌ها شاهد خروج نیروها بوده‌اند، بررسی‌های بیشتر نشان می‌دهد روندی معکوس در حال شکل‌گیری است: گسترش سریع و افزایش فعالیت در پایگاه «قصرک» در حومه الحسکه. پرسش اینجاست که این تحرکات چه چیزی را درباره راهبرد واشنگتن در شمال‌شرق سوریه آشکار می‌کند و در واقع چه اتفاقی در پایگاه قصرک و تأسیسات آمریکایی در دیرالزور در حال رخ دادن است؟

بدون تردید امارات متحده عربی در سال‌های اخیر به بازوی امنیتی و اقتصادی ایالات متحده و رژیم صهیونیستی تبدیل شده و در قالب پروژه‌های اقتصادی، اهداف امنیتی عبری- غربی را به پیش می‌برد که نمونه بارز آن کشتار مردم سودان و حمایت از شورشیان نیروهای پشتیبان سریع است که در راستای قاچاق و غارت معادن طلای سودان صورت می‌گیرد. نمونه دیگر این موضوع را می‌توان به ورود امارات به پروژه‌های زیرساختی و کریدورهای تجاری در آسیای مرکزی مربوط دانست. این کشور اخیراً با امضای توافقنامه‌هایی با کشورهای این منطقه و همچنین قفقاز به دنبال ورود به کریدور میانی است که اهداف ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی (جغرافیایی-اقتصادی) همسو با تل‌آویو و غرب را دنبال می‌کند.

این تحلیل از نگاه الیزابت تسورکوف ارائه می‌شود و آن‌چه در ادامه می‌آید، جمع‌بندی و برداشت او از ابعاد ترور هیثم الطبطبائی، «رئیس ستاد حزب‌الله» است. الیزابت تسورکوف همان جاسوس پرحاشیه اسرائیلی است که در مارس ۲۰۲۳ در بغداد ربوده شد و تا سپتامبر ۲۰۲۵ در اسارت بود.

دولت رواندا به دنبال تبدیل شدن به پایگاهی برای دسترسی به بازار آفریقا است. در این راستا، دولت روآندا خود را به عنوان یک قطب قاره‌ای برای پهپادها یا وسایل نقلیه هوایی بدون سرنشین برای اهداف مختلف معرفی می‌کند که شرکت‌های بین‌المللی و محلی و همچنین ابتکارات دولتی برای پیشرفت این صنعت در کشور با هم همکاری می‌کنند.