یکشنبه ۱۸ مرداد ۱۴۰۵

معمای ناتو و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس

اجلاس ناتو در آنکارا در ژوئیه ۲۰۲۶ را باید در چارچوب بازآرایی همکاری‌های امنیتی میان ناتو و کشورهای عضو «ابتکار همکاری استانبول» ارزیابی کرد؛ سازوکاری که از سال ۲۰۰۴ بستر همکاری با امارات، قطر، کویت و بحرین در حوزه‌هایی چون امنیت دریایی، امنیت سایبری، مقابله با تروریسم، حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی و مدیریت بحران را فراهم کرده است. تحولات اخیر، به‌ویژه جنگ رمضان، جنگ اوکراین و افزایش ناامنی در غرب آسیا، انگیزه‌های دو طرف برای تعمیق همکاری در زمینه امنیت انرژی، آزادی کشتیرانی، دفاع سایبری، تبادل اطلاعات و ظرفیت‌سازی دفاعی را تقویت کرده، هرچند محدودیت‌های نهادی ناتو، اختلاف رویکرد کشورهای خلیج فارس و عدم عضویت عربستان و عمان مانع تبدیل این همکاری به یک ائتلاف دفاعی رسمی است. ازاین‌رو، محتمل‌ترین چشم‌انداز پس از اجلاس آنکارا، احیای تدریجی و کارکردی ابتکار همکاری استانبول و گسترش همکاری‌های عملی در حوزه‌های امنیتی بدون ایجاد تعهدات دفاع جمعی است؛ روندی که در آن تحولات مرتبط با ایران نیز همچنان یکی از متغیرهای مهم در محاسبات راهبردی ناتو و کشورهای خلیج فارس باقی خواهد ماند.