اجلاس ناتو در آنکارا در ژوئیه ۲۰۲۶ را باید در چارچوب بازآرایی همکاری‌های امنیتی میان ناتو و کشورهای عضو «ابتکار همکاری استانبول» ارزیابی کرد؛ سازوکاری که از سال ۲۰۰۴ بستر همکاری با امارات، قطر، کویت و بحرین در حوزه‌هایی چون امنیت دریایی، امنیت سایبری، مقابله با تروریسم، حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی و مدیریت بحران را فراهم کرده است. تحولات اخیر، به‌ویژه جنگ رمضان، جنگ اوکراین و افزایش ناامنی در غرب آسیا، انگیزه‌های دو طرف برای تعمیق همکاری در زمینه امنیت انرژی، آزادی کشتیرانی، دفاع سایبری، تبادل اطلاعات و ظرفیت‌سازی دفاعی را تقویت کرده، هرچند محدودیت‌های نهادی ناتو، اختلاف رویکرد کشورهای خلیج فارس و عدم عضویت عربستان و عمان مانع تبدیل این همکاری به یک ائتلاف دفاعی رسمی است. ازاین‌رو، محتمل‌ترین چشم‌انداز پس از اجلاس آنکارا، احیای تدریجی و کارکردی ابتکار همکاری استانبول و گسترش همکاری‌های عملی در حوزه‌های امنیتی بدون ایجاد تعهدات دفاع جمعی است؛ روندی که در آن تحولات مرتبط با ایران نیز همچنان یکی از متغیرهای مهم در محاسبات راهبردی ناتو و کشورهای خلیج فارس باقی خواهد ماند.

جنگ اخیر شکاف‌های درون شورای همکاری خلیج فارس را عمیق‌تر کرد و نشان داد که اعضای این شورا در قبال ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی دارای رویکردهای متفاوتی هستند. هم‌زمان، آسیب‌پذیری تنگه هرمز و زیرساخت‌های انرژی، محدودیت‌های چتر امنیتی آمریکا را آشکار ساخت. در نتیجه، آینده خلیج فارس بیش از آنکه به سمت یکپارچگی راهبردی حرکت کند، تحت تأثیر رقابت‌ها، واگرایی‌ها و تلاش کشورها برای تأمین امنیت از مسیرهای متفاوت قرار خواهد گرفت.

جنگ رمضان شکاف‌های پنهان در شورای همکاری خلیج فارس را آشکار و تعمیق کرد؛ به‌گونه‌ای که عمان و قطر بر مهار تنش و میانجی‌گری، امارات و بحرین بر تشدید فشار علیه ایران و عربستان و کویت بر راهبرد مصون‌سازی و مدیریت ریسک متمرکز شدند. تداوم این واگرایی‌ها می‌تواند انسجام راهبردی شورا را تضعیف کرده و اعضا را به سمت ائتلاف‌های امنیتی و سیاسی متفاوت سوق دهد. در نتیجه، شورای همکاری بیش از آنکه یک بلوک منسجم امنیتی باشد، به مجموعه‌ای از بازیگران با ادراک‌های متفاوت از تهدید و منافع منطقه‌ای تبدیل شده است.

سران شش کشور حاشیه جنوبی خلیج فارس طی بیانیه‌ای علاوه بر رد حق ایران در میدان گازی آرش (الدره)، خواهان مشارکت خود در مذاکرات هسته‌ای و گسترش آن به بحث درباره توان موشکی و پهپادی ایران شدند.

مذاکرات صلح یمن، علاوه بر اختلافات و مشکلات داخلی این کشور، به جنگی در سطح منطقه بین ائتلاف سعودی همپیمان آمریکا و محور مقاومت به رهبری ایران گره خورده است. تاکید سران کشورهای عربی بر مراجع سه گانه، قطعنامه مستکبرانه‌ی شورای امنیت سازمان ملل متحد و وابستگی دولت مستعفی یمن به ائتلاف سعودی، مهم‌ترین موانع برای حل بحران یمن است که انتظار می‌رود با توافق اخیر ایران و عربستان سعودی در پکن، باب گفتگو برای حل این اختلافات نیز باز شود.

به گزارش پایگاه تحلیلی خبری تحولات جهان اسلام؛ شورای همکاری خلیج فارس از قطر برای شرکت در نشست آتی این شورا در ریاض دعوت کرد.